Elizabeth
Gaskell, Żony i córki
Wydawnictwo
Świat Książki
Elizabeth
Gaskell (1810-1865) była angielską pisarką epoki wiktoriańskiej,
co wpisuje ją w tradycję sióstr Brontë i Jane Austen. Mniej znana
w Polsce, gdyż poza Paniami z Cranford wydanymi w 1970 roku jej
książki czekały na tłumaczenie aż do teraz – i ukazała się
na razie mniej niż połowa; w kraju natomiast bardzo ceniona. Co
ciekawe, pani Gaskell napisała pierwszą biografię Charlotte
Brontë, choć ta zmarła zaledwie dziesięć lat wcześniej. Obie
pisarki się przyjaźniły. Po ślubie z pastorem Williamem Elizabeth Gaskell obracała się w kręgach ciekawych i inteligentnych ludzi: pisarzy,
artystów, reformatorów, co z pewnością miało niemały wpływ na
znajomość ludzkich charakterów, otwartość, umiejętność
precyzyjnego formułowania myśli i czynienia inteligentnych spostrzeżeń.
Wbrew
tytułowi mężczyźni i kobiety są równoprawnymi bohaterami tej
powieści: na pierwszy plan wysuwają się nie tylko żony i córki,
ale też ojcowie, synowie, mężowie. Wszystko to w niewielkim
miasteczku Hollingford, gdzie mieszka doktor Gibson z nastoletnią
córką Molly – samotnie, póki zaniepokojony problemami z
dorastającą młodą damą, nie postanowi ożenić się po raz
drugi. Od tej pory maleńki, prosty i szczęśliwy świat
siedemnastolatki wywraca się do góry nogami, nie tylko za sprawą
macochy, ale i zacieśniającej się więzi z rodziną dziedzica
Hamleya. By uzyskać pełny przekrój społeczeństwa, autorka
wprowadziła na scenę jeszcze trzeci świat, wykwintny, bogaty,
snobistyczny: lady i lorda Cumnorów oraz ich krewnych. Różne relacje, sporadyczne
kontakty i prawdziwe więzi życzliwości zbliżają do siebie te
trzy środowiska w nieoczekiwany, a jednocześnie całkiem naturalny
sposób. A w tle mamy uroczy obrazek prowincjonalnego miasteczka:
plotkujące starsze panie, wieloletnie przyjaźnie, wiejskie rozrywki
i wielkie atrakcje, proste radości, konwenanse i zwykłą sąsiedzką pomoc.

